Povez: meki
Izdavač: Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, Sarajevo
Godina izdanja: 1973. Prvo izdanje
Obim: 316 + 306
Format: 24 x 17
Stanje: odlično
Književno stvaranje muslimanskih (bošnjačkih) pisaca u Bosni i Hercegovini u doba austrougarske vladavine (1878.-1918.) predstavlja period kulturnog preporoda i tranzicije od orijentalno-islamske prema modernoj evropskoj književnoj tradiciji. Ovo razdoblje karakteriziraju političke refleksije i nastojanje da se izgradi postotomanski bošnjački identitet, često uz saglasnost sa austrougarskom politikom “bosanstva”.
Ključne karakteristike i teme
- Prelaz sa orijentalnih jezika: Pisci su postupno napuštali upotrebu turskog, arapskog i perzijskog jezika i sve više pisali na narodnom jeziku, koji je postajao standardni književni jezik.
- Formiranje identiteta: Književnost je imala važnu ulogu u definiranju i očuvanju bošnjačkog nacionalnog i kulturnog identiteta u novim, dramatičnim historijskim okolnostima. Teme su često uključivale epske i povijesne motive, s ciljem utemeljenja herojske kulturne memorije.
- Uticaj preporodnih ideja: Prisutan je snažan uticaj ilirskog pokreta i preporodnih ideja
-
- mada s početnim poteškoćama u književnojezičkom izrazu.
- Novinske i časopisne aktivnosti: Izdavanje novina i časopisa poput “Behara” odigralo je ključnu ulogu u okupljanju pisaca i širenju novih književnih ideja i pismenosti među širim muslimanskim stanovništvom.
Istaknuti pisci i djelaNeki od najznačajnijih pisaca ovog perioda su:- Edhem Mulabdić: Smatra se jednim od utemeljitelja moderne bošnjačke proze. Njegova djela, poput romana “Zeleno busenje”, bave se temama tranzicije, identiteta i života muslimana u novoj epohi.
- Safvet-beg Bašagić: Značajan pjesnik, pisac i političar, poznat po svojim rodoljubivim pjesmama i djelima koja slave bošnjačku historiju i kulturu. Bio je i urednik časopisa “Behar”.
- Musa Ćazim Ćatić: Jedan od najtalentovanijih pjesnika tog vremena, koji je unio modernističke tendencije u bošnjačku poeziju, ostajući istovremeno duboko ukorijenjen u islamskoj i orijentalnoj tradiciji.
- Avdo Karabegović Hasanbegov: Istaknuo se svojim epskim i lirskim pjesmama, često objavljivanim u “Bosanskoj vili” i drugim časopisima.
-
Kapitalno djelo koje detaljno obrađuje ovu temu je dvotomna studija “Književno stvaranje muslimanskih pisaca u Bosni i Hercegovini u doba austrougarske vladavine” autora Muhsina Rizvića, objavljena 1973. godine.
